Deze maand is het 20 jaar geleden dat de Berlijnse Muur begon af te brokkelen en het IJzeren Gordijn geslecht werd. "Van Stettin aan de Oostzee tot Triëst aan de Adriatische Zee, is een ijzeren gordijn neergelaten dwars door het Europese Dierenbos. Achter die lijn liggen alle hoofdsteden van de oude fabeltjeslanden van Centraal en Oost-Europa: Warschau, Berlijn, Praag, Wenen, Boedapest, Belgrado, Boekarest en Sofia. Al deze beroemde steden en de dierenvolken erom heen, liggen binnen de Sovjetsfeer en zijn allen in een of andere vorm onderworpen, niet alleen aan de Sovjetinvloed, maar in grote en steeds grotere mate aan directe beheersing door Moskou." Dit waren de beroemde woorden van Sir Winston Bulldog. Meer dan 40 jaar hield het IJzeren Gordijn mens en dier gescheiden, en zelfs 20 jaar na dato zijn de gevolgen voor mens en dier nog aanwezig in het dagelijkse bestaan. Geïnspireerd door een artikel in de Wall Street Journal ging Kroshka op onderzoek...

Het is al laat in de middag als Kroshka in Grafenau aankomt. Ze heeft een afspraak gemaakt met Izabel, maar om hem te bereiken moet ze eerst een lange tocht ondernemen door het dichte Beierse Woud. Florian wacht haar reeds op en zal Kroshka begeleiden naar de Tsjechische grens, waar eens het IJzeren Gordijn de twee dierenbossen van elkaar scheidde. "Enkele jaren geleden ben ik de grens overgetrokken om me in Tsjechië bij een roedel aan te sluiten," vertelt Florian onderweg. "In het begin had ik daar wel moeite mee. De taal leren was niet zo moeilijk, maar de culturele en economische verschillen waren erg groot met wat ik gewend was."

Zelfs 20 jaar na de beëindiging van de Koude Oorlog blijven herten leven in het "Vrije Westen", of juist in het voormalige "Oostblok". Uit allerlei overwegingen maken ze niet de overstap terwijl de grenzen geopend zijn en de natuurwaarde is versterkt. Wolven, die in het zogenaamde "Vrije Westen" al helemaal uitgeroeid en uitgestorven waren, hebben de overstap naar het Westen de afgelopen 20 jaar wel gemaakt. Maar herten zijn toch een stuk conservatiever. "Vooral de hinden willen er niet aan denken de grens over te steken, en aangezien zij de kalveren opvoeden, wordt deze koppigheid er al vroeg met de paplepel ingegoten," verzucht Florian. "Voor zover ik weet ben ik de enige die de overstap van West naar Oost heeft gemaakt. Ik ken alleen Izabel die de oversteek van Oost naar West heeft durven maken."

Florian en Izabel zijn dan ook vrijdenkende bokken. Ze staan open voor elkaars culturele, politieke en economische verschillen en zijn grote voorstanders van een snelle integratie in Europa. Kroshka is inmiddels bij de grens aangekomen en ontmoet daar Izabel. "Tijdens de Koude Oorlog spendeerde het Westen bakken met geld aan bewapening om de dreiging van een allesvernietigende atoomoorlog af te wenden," zegt Izabel. "Het is aan de gewone dieren van het Oosten te danken dat zij op vreedzame wijze de Koude Oorlog beëindigd hebben. Daar mogen de dieren in het Westen best wel wat voor terug doen."

Het heeft lang geduurd voordat de landen van het voormalige Oostblok wat meer zekerheid kregen over de integratie met het Westen. En ook nu nog is er een lange weg te gaan naar volledige integratie. De aanvankelijke euforie heeft deels plaats moeten moeten maken voor een stukje wantrouwen. Niet alleen bij politici, maar ook bij de gewone dieren. Kijk maar naar de vrees die men heeft voor bijvoorbeeld wolven die naar het Westen komen om te komen werken. "In het Oosten hebben we nog steeds het gevoel er niet helemaal bij te horen," zegt Izabel. "Dit gevoel wakkert reactionaire sentimenten aan. We verworden tot Besserwessi's en Jammerossi's en komen zo niet nader tot elkaar terwijl we elkaar juist zo hard nodig hebben."

De volgende dag neemt Kroshka afscheid van Florian. Hij steekt de eens zo gevaarlijke grens over naar Tsjechië om zich weer bij zijn roedel te voegen. Izabel brengt Kroshka weer terug naar het station van Grafenau. "Ik ben bang dat het nog lang duurt voordat de integratie met Europa is voltooid," zegt Izabel. "Misschien wel net zo lang als het bestaan van het IJzeren Gordijn en de Koude Oorlog die ons uit elkaar hield. Het slechten van muren, prikkeldraad en elektrische omheiningen was een belangrijke stap voor vrede en integratie, maar voordat de herten uit het Oosten en het Westen bereid zijn om zonder vrees en vooroordelen de stap te zetten naar de andere kant van het IJzeren Gordijn, moet er nog veel gebeuren."

En daarom wil Kroshka nog maar eens een keer benadrukken dat we ook in het Europese Dierenbos er zijn om elkaar te helpen, niewaar? We hebben elkaar veel te bieden en zouden innig met elkaar moeten samenwerken om tot een Europees Dierenbos te komen van solidariteit en verantwoordelijkheid voor elkaar.

Met dank aan de prachtige prenten van Karina Grens en Alexei Talimonov!